Μουντιάλ 1998: Το σταυροδρόμι δύο εποχών…

0
31

Καλό καλοκαίρι και καλό ποδοσφαιρικό μήνα σε όλους! Είμαι ο Χρήστος Μανοδήμος και για τις επόμενες εβδομάδες θα εντρυφήσουμε μαζί στον μαγικό κόσμο της μεγαλύτερης ποδοσφαιρικής γιορτής, του Μουντιάλ. Κατ’ αρχάς νιώθω την ανάγκη να ευχαριστήσω τον παλιό μου φίλο και συμμαθητή Δημήτρη Τσερεντζούλια που μου έδωσε αυτό εδώ το βήμα, ώστε να φέρω σε δημόσια σφαίρα το αιώνιο χόμπι μου, αυτό της περιγραφής και ανάλυσης ποδοσφαιρικών γεγονότων.
Η διαδρομή μας θα ξεκινήσει με μια ανασκόπηση των τελευταίων πέντε διοργανώσεων, αρχής γενομένης από το Μουντιάλ του 1998,το οποίο και διεξήχθη σε μια κατεξοχήν ποδοσφαιρόφιλη χώρα, την Γαλλία. Το εναρκτήριο λάκτισμα δόθηκε την 10η Ιουνίου με το μεγάλο φαβορί, τη Βραζιλία των Ρονάλντο και Ριβάλντο, να καταβάλει έστω και δύσκολα την αντίσταση των μαχητικών Σκοτσέζων με 2-1. Ο πρώτος όμιλος ως προς την κατάταξη του κύλισε μάλλον φυσιολογικά, με την Βραζιλία να καπαρώνει από την δεύτερη αγωνιστική την πρωτιά και την δεύτερη θέση να καταλήγει στην Νορβηγία. Η έκπληξη έγκειται στον τρόπο που το καταφέρανε οι Σκανδιναβοί, κερδίζοντας την τελευταία αγωνιστική την έστω και βαθμολογικά αδιάφορη Βραζιλία με επική ανατροπή στα τελευταία λεπτά προεξάρχοντος του υψηλόσωμου επιθετικού Τόρε Φλο.
Ο δεύτερος όμιλος σημαδεύτηκε από αμφίρροπες ως επί το πλείστον αναμετρήσεις, με την Ιταλία να κατακτά την πρώτη θέση και την Χιλή να την ακολουθεί στη δεύτερη, με τρεις ισοπαλίες. Μας άφησε και μία φορτισμένη συναισθηματικά στιγμή όταν στο 2-2 με την Χιλή ο Ρομπέρτο Μπάτζιο ισοφάρισε με εύστοχο χτύπημα πέναλτι στο 82’, ξορκίζοντας με αυτό τον τρόπο τους προσωπικούς του δαίμονες από τον τελικό της προηγούμενης διοργάνωσης.
Στον τρίτο όμιλο, η διοργανώτρια Γαλλία σφράγισε εύκολα την πρόκριση και την πρωτιά με μοναδικό μελανό σημείο την αποβολή του Ζιντάν στο 4-0 με την Σαουδική Αραβία, για χτύπημα εκτός φάσης. Κάτι που δυστυχώς δεν θα ήταν η πρώτη φορά που συνέβαινε για έναν από τους μεγαλύτερους ποδοσφαιριστές όλων των εποχών. Στην δεύτερη θέση ακολούθησε, έστω και με μέτριες εμφανίσεις, η Δανία των αδερφών Λάουντρουμπ και του Πέτερ Σμάιχελ.
Ο τέταρτος όμιλος έφερε εκπλήξεις με τον αποκλεισμό της (παραδοσιακά κομπλεξικής πάντως εκείνα τα χρόνια) Ισπανίας και την παταγώδη αποτυχία της έκπληξης της προηγούμενης διοργάνωσης Βουλγαρίας ενώ οι δύο προνομιούχες θέσεις κατέληξαν στη Νιγηρία και την Παραγουάη του εξαιρετικού τερματοφύλακα και εκτελεστή στημένων φάσεων Σιλαβέρτ.
Στον πέμπτο όμιλο τώρα, η εξαιρετική Ολλανδία με τον Γκους Χίντινγκ στον πάγκο της και παιχταράδες τύπου Ζέεντορφ και Μπέργκαμπ  στον αγωνιστικό χώρο, σφράγισε την πρώτη θέση έστω και με δύο ισοπαλίες ενώ την ακολούθησε το Μεξικό του «τρελού» τερματοφύλακα Χόρχε Κάμπος και του παιχταρά μεσοεπιθετικού Κουατεμόκ Μπλάνκο.
Ο έκτος όμιλος έφερε κατ’ αρχάς μια μεγάλη στιγμή για ένα ολόκληρο έθνος, όταν το Ιράν έκαμψε την αντίσταση των ΗΠΑ με 2-1. Η νίκη αυτή κόντρα στον μεγάλο εχθρό θα έφερνε την απογείωση του ποδοσφαίρου στο Ιράν, όπου μέχρι πρότινος αντιμετωπιζόταν από την θεοκρατική εξουσία ως κάτι το βλάσφημο και αντίθετο στις αρχές του Ισλάμ. Κατά τ’ άλλα η Γερμανία και η Γιουγκοσλαβία του εξαιρετικού Πέτζα Μιγιάτοβιτς, κατέλαβαν την πρώτη και δεύτερη θέση αντίστοιχα.
Στον έβδομο όμιλο, η πρώτη θέση πέρασε στην εξαιρετική στα 90s Ρουμανία του «Μαραντόνα των βαλκανίων» Γκιόργκι Χάτζι με την αιώνια κομπλεξική Αγγλία να περιορίζεται στη δεύτερη, αφήνοντας εκτός την Κολομβία του «αφάνα» Κάρλος Βαλντεράμα.
Ο όγδοος και τελευταίος όμιλος κύλισε πιο προβλέψιμα από όλους, με την Αργεντινή και την Κροατία να τερματίζουν στις δύο πρώτες θέσεις με τρεις και δύο νίκες αντίστοιχα ενώ οι σταχτοπούτες Ιαπωνία και Τζαμάικα αρκέστηκαν στη χαρά της συμμετοχής.
Η φάση των 16 έφερε αρχικά δύο εύκολες προκρίσεις για Βραζιλία και Δανία κόντρα σε Χιλή και Νιγηρία αντίστοιχα, με το ίδιο σκορ (4-1), μια κλασσική Ιταλική νίκη με 1-0 εις βάρος της Νορβηγίας, ένα βαλκανικό ντέρμπι ανάμεσα στη Ρουμανία και την Κροατία το οποίο κέρδισε η δεύτερη χάρη σε ένα γκολ του Νταβορ Σούκερ από τη βούλα του πέναλτι, το οποίο και εκτελέστηκε δύο φορές. Ακολούθησαν δύο ψυχοφθόρες προκρίσεις με σκορ 2-1 για Γερμανία και Ολλανδία κόντρα σε Μεξικό και Γιουγκοσλαβία, καθώς και μια πρόκριση στην παράταση για την Γαλλία εις βάρος της μαχητικής Παραγουάης με το χρυσό γκολ του Λοράν Μπλαν στο 113’. Ηταν ο πρώτος αγώνας που θα κρινόταν από τον -άδικο για να λέμε την αλήθεια- θεσμό του χρυσού γκολ. Η μεγάλη μάχη όμως έλαβε χώρα στο στάδιο Ζοφρούα Γκισάρ όπου Αργεντινή και Αγγλία βρέθηκαν αντιμέτωπες μόλις 16 χρόνια από τον πόλεμο των Φόκλαντς και 12 από το «χέρι του Θεού». Υστερα από ένα χορταστικό παιχνίδι με φάσεις, σκληρές μονομαχίες, την απόβολη του Ντέιβιντ Μπέκαμ και 4 γκολ, από δύο για κάθε ομάδα, η Αργεντινή θα κέρδιζε το εισιτήριο για τους «8» στη διαδικασία των πέναλτι με τον τερματοφύλακά της Κάρλος Ρόα να αποκρούει τα σουτ των Ινς και Μπάτι. Μετά το τέλος του Μουντιάλ, ο Ρόα θα ανακοίνωνε την απόφασή του να σταματήσει το ποδόσφαιρο για να γίνει παπάς (κάτι που μετάνιωσε δύο χρόνια μετά) προσφέροντας στον κόσμο του ποδοσφαίρου ένα ακόμα σπαρταριστό γεγονός…
Μ’ αυτά και μ’ αυτά φτάσαμε στα προημιτελικά, εκεί όπου η Βραζιλία πήρε το πρώτο εισιτήριο για την τετράδα μετά το 3-2 επί της μαχητικής Δανίας σε ένα χορταστικό παιχνίδι. Εκεί θα έβρισκε την Ολλανδία, η οποία απέκλεισε την Αργεντινή χάρη σε ένα καταπληκτικό γκολ του παιχταρά Ντένις Μπέργκαμπ στο 89’ (μεγάλη αδυναμία ο συγκεκριμένος με τον οποίο μας συνδέει και η κοινή φοβία για τα αεροπλάνα). Ο δεύτερος ημιτελικός θα έβρισκε αντιμέτωπες την Γαλλία και την έκπληξη της διοργάνωσης Κροατία. Οι τρικολόρ υπερπήδησαν το εμπόδιο της Ιταλίας με 4-3 στη διαδικασία των πέναλτι με τον Ντίνο Μπάτζιο να σημαδεύει το δοκάρι στο τελευταίο χτύπημα, ενώ οι εκπληκτικοί Κροάτες του Μίρο Μπλάζεβιτς και των Μπόμπαν, Προσινέτσκι και Σούκερ, σόκαραν την παραδοσιακή δύναμη Γερμανία με σκορ 3-0.
Η ημιτελική φάση θα προσέφερε δύο αμφίρροπα στην πράξη παιχνίδια με την Βραζιλία να κάμπτει την αντίσταση της Ολλανδίας η οποία είχε ισοφαρίσει στο 86’ με τον Κλάιφερτ, στα πέναλτι, χάρη σε δύο αποκρούσεις του Ταφαρέλ ενώ οι Κροάτες παρότι επιχείρησαν να κάνουν το …colpo grosso με γκολ του πρώτου σκόρερ της διοργάνωσης Νταβόρ Σούκερ στο 47’, η Γαλλία εν τέλει σφράγισε το δεύτερο εισιτήριο για τον τελικό με τα δύο, πρώτα και μοναδικά γκολ στη διεθνή καριέρα, του δεξιού μπακ Λιλιάν Τουράμ.
Μετά τον μικρό τελικό, τον οποίο κέρδισε η Κροατία με 2-1 ολοκληρώνοντας την μεγαλύτερη επιτυχία της ιστορίας της, ακολούθησε την 12η Ιουλίου στο Σταντ Ντε Φρανς του Παρισιού ο μεγάλος τελικός ανάμεσα στο φαβορί Βραζιλία και την διοργανώτρια Γαλλία. Τόνοι μελάνης έχουν χυθεί γύρω από το περιστατικό με τον Ρονάλντο και το τι συνέβη με το αστέρι των Βραζιλιάνων λίγες ώρες πριν τη σέντρα. Η επίσημη εκδοχή μιλάει για κρίση επιληψίας, όμως οι θεωρίες συνομωσίας είναι πολλές… Στα του αγώνα τώρα, οι Γάλλοι εκμεταλλευόμενοι το σάστισμα των αντιπάλων μετά το περιστατικό με τον ηγέτη τους καθώς και την αδυναμία του ίδιου του Ρονάλντο (ο οποίος αγωνίστηκε κανονικά όντας όμως ωσεί παρών), επικράτησαν σχετικά εύκολα με 3-0 χάρη σε δύο κεφαλιές του Ζιντάν και μια αντεπίθεση που ολοκλήρωσε ο Πετί. Ηταν ο τελικός που θα καταξίωνε τον Ζινεντίν Ζιντάν ως έναν από τους μεγαλύτερους ποδοσφαιριστές όλων των εποχών με το όνομα του να φιγουράρει πλέον δίπλα σε αυτά των Πελέ και Μαραντόνα. Επιπλέον η εθνική Γαλλίας θα καθιερωνόταν πλέον στο υψηλότερο επίπεδο, όπως θα αποδείκνυε δύο χρόνια αργότερα η κατάκτηση του Euro. Μια ομάδα η οποία πλην του Ζιντάν διέθετε προσωπικότητες όπως ο Φαμπιάν Μπαρτέζ στο τέρμα, οι Ντεσαγί και Μπλάν στην άμυνα, Ντεσάμπ και Βιειρά στα χαφ και οι Ανρί και Τρεζεγκέ στην επίθεση. Ο προπονητής της Εμέ Ζακέ αν και άσημος θεωρητικά, είχε δημιουργήσει μια σφιχτοδεμένη ομάδα λαμβάνοντας θαραλέες αποφάσεις, όπως ήταν ο αποκλεισμός από αυτήν αστέρων τύπου Ζινολά και Καντονά. Ενα άλλο κλου αυτής της ομάδας ήταν το γούρι που ήθελε τον αρχηγό Λοράν Μπλαν να φιλάει την καράφλα του Μπαρτέζ πριν την έναρξη των αγώνων. Στον τελικό όπου ο πρώτος ήταν τιμωρημένος το τελετουργικό έλαβε χώρα στα αποδυτήρια.
Από γενικής άποψης το Μουντιάλ του 1998 χαρακτηρίστηκε από την μαζική παρουσία μεγάλων ποδοσφαιρικών προσωπικοτήτων, ίσως και την μεγαλύτερη όλων των εποχών. Ποδοσφαιριστές που υπέγραψαν με την παρουσία τους τα 90s όπως οι Κλίνσμαν, Χάτζι, Μιγιάτοβιτς και Στόιτσκοφ. Αστέρες των 00s οι οποίοι εκεί συστήθηκαν στο ευρύ φίλαθλο κοινό, όπως οι Όουεν, Ετό και Ανρί. Διαχρονικοί παιχταράδες όπως οι Ζιντάν και Ρονάλντο. Ακόμα και αστέρες των 80s σαν τους αδερφούς Λάουντρουμπ και τον Λόταρ Ματέους. Τερματοφύλακες σαν τους Μπαρτέζ, Σμάιχελ και Φαν Ντερ Σάαρ, ενώ ακόμα και ο Μπουφόν εκεί είχε την πρώτη του παρουσία έστω σαν αναπληρωματικός. Στα στόπερ οι Μαλντίνι, Νέστα, Καναβάρο, Κοστακούρτα (αμυνάρα η Ιταλία!), Μπλάν, Σταμ και Ιέρο. Από ακραία μπακ, οι Ρ. Κάρλος, Καφού και Χαβιέ Ζανέτι. Αμυντικά χαφ σαν τους Ντούγκα, Σιμεόνε, Ντάβιντς και Κοκού. Οι πρώτοι διδάξαντες την θέση του 8αριού,κατά τη γνώμη μου, οι Ζέεντορφ και Σκόουλς. Στις πτέρυγες οι Μπέκαμ, Οφερμάαρς, Κλαούντιο Λόπεζ και Τζοργκαέφ. Δεκάρια, πλην Ζιντάν, οι Ριβάλντο, Βερόν, Ορτέγκα, Ντελ Πιέρο και Ρομπέρτο Μπάτζιο. Οσο για την επίθεση, συνωστισμός… Εκτος του Ρονάλντο, οι Μπατιστούτα, Κρέσπο, Βιέρι, Ραούλ, Μοριέντες, Πίπο Ιντζάγκι, Κλάιφερτ, Σούκερ και Σίρερ.
Ειδική μνεία πρέπει να γίνει και σε όσους απουσίασαν για διάφορους λόγους, όπως οι Χιγκίτα, Γκουαρδιόλα, Ρεδόνδο, Έφενμπεργκ, Ζινολά, Τότι και Ρομάριο. Από την άλλη, ίσως και δικαιολογημένα εν μέρει, ο ρόλος του προπονητή πέρασε γενικά σε δεύτερη μοίρα, αν εξαιρέσει κανείς τον Μίρο Μπλάζεβιτς ο οποίος παρουσίασε μια ομάδα μοντέλο που δεν περίμενε κανείς και τον Γκους Χίντινγκ που θα μας απασχολήσει ακόμα περισσότερο στο επόμενο κείμενο. Το πεδίο των πάγκων επιφύλασσε όμως και ένα παράδοξο γεγονός όταν τρεις ομάδες και συγκεκριμένα οι Ν. Κορέα, Τυνησία και Σαουδική Αραβία προχώρησαν σε αλλαγή τεχνικού μεσούσης της διοργάνωσης. Ευτυχώς, αυτή η βγαλμένη από τις χρυσές σελίδες του Ελληνικού ποδοσφαίρου πρακτική, δεν ξαναβρήκε θέση σε Μουντιάλ παρά το επιτυχημένο του αποτελέσματος (και οι τρεις τους απέσπασαν ισοπαλίες την τελευταία αγωνιστική των ομίλων).
Κλείνοντας, το Μουντιάλ του 1998 μπορεί ίσως να χαρακτηριστεί και ως η τελευταία ρετρό διοργάνωση στην ιστορία. Σε μια περίοδο όπου το ποδόσφαιρο είχε μεν εισέλθει σε πορεία εκσυγχρονισμού, δίχως όμως να έχει αλωθεί ακόμα ολοκληρωτικά από τις ορδές των μάνατζερ και την παγκοσμιοποίηση. Το σταυροδρόμι δύο εποχών… Εκεί όπου η τελευταία γενιά του ρομαντισμού θα άφηνε την σκυτάλη σε αυτή που θα οδηγούσε το άθλημα στη σημερινή του μορφή.
Όσον αφορά εμένα προσωπικά, το συγκεκριμένο μουντιάλ ήταν αυτό που με μύησε στον θαυμαστό κόσμο του παγκοσμίου ποδοσφαίρου και γι’ αυτό, ίσως και λίγο υποκειμενικά, το κατατάσσω μέσα στα καλύτερα όλων των εποχών.
Αυτά για σήμερα. Ραντεβού λίαν συντόμως με την διοργάνωση του 2002…


Επιμέλεια: Χρήστος Μανοδήμος